қаз

Блогтар

Байланыстар ресурс ретінде

26 тамыз 2019

site

Мадина Кабдуалиева

Сарапшы

мақаламен
бөлісу

дерек
көздеріне
сілтеме

https://www.facebook.com/CenterResearchConsulting/posts/2463956507170039

Шын мәнінде, хомо-экономикус ешқашан жалғыз Робинзон Крузо сияқты болған емес. Дефо кейіпкері өмір сүрген жағдайлардан басқа, қоғамда өмір сүріп жатқан адамның таңдауы, қалауы мен құндылығына, оның басқа адамдармен өзара әрекеттесуіне әсер етеді. Байланыстар экономикалық мақсаттарға қол жеткізу үшін бағалы ресурс болды немесе олардың Француз социологы Пьер Бурдье - әлеуметтік капитал ретінде белгіледі.

Әлеуметтік капиталды екі түрге бөлуге болады:
- жабық (бондингтік) бір - біріне ұқсас адамдар арасындағы байланыстардың болуын сипаттайды, әлеуметтік капиталдың осы түрінде адамдар өздерінің тар шеңберінің ішінде ғана кооперацияға сенеді және артық көреді;
- ашық (бриджингтік) адамдар арасындағы байланыстардың болуын білдіреді, бір-біріне «ұқсамайтын», әлеуметтік капиталдың осы түрінде адамдар өздерінің тар шеңберінің бөлігі болып табылмайтын адамдар бір-біріне сенеді және ынтымақтастыққа бейім болады.

Әлеуметтік капиталдың түрі қоғамның реформаларға дайындығын, сондай-ақ оларды іске асыру кезінде азаматтар арасындағы кооперацияның тиімділігін тікелей айқындайды. Әлеуметтік капитал аз дамыған және көбінесе жабық болып табылатын қоғамдарда азаматтар тәртіпті қолдау және қоғамдық игіліктерді құру мәселелерінде мемлекетпен «тең» әрекет етуге дайын емес.

Сондықтан мұндай елдерде «мемлекетке деген сұраныс» өте жоғары. Керісінше, ашық әлеуметтік капиталдың жоғары деңгейі бар қоғамдарға қоғамдық бастамаларға қатысуға бейімділік тән,егер оларды ортақ мақсат біріктірсе, оларға бейтаныс адамдармен бірлесу оңайырақ.

2018 жылғы Legatum Prosperity Index рейтингісіне сәйкес, әлеуметтік капиталдың ең жоғары деңгейі бар елдер қатарына Жаңа Зеландия, Австралия, Норвегия, Исландия және Дания кірді. Қазақстан, өз кезегінде, 93 позицияға ие болды, бұл өңірлік алыптар - Ресей (114 орын) және Қытайдан (132 орын) қарағанда жақсы, бірақ Орталық Азия көршілері - Қырғызстаннан (62 орын) және Тәжікстаннан (73 орын) нашар. Сондай-ақ аймақтар бойынша әлеуметтік капитал деңгейі бойынша үрдісті байқауға болады: Солтүстік Америка, Батыс Еуропа және оңтүстік - шығыс Азия елдері әлеуметтік капиталдың жоғары көрсеткіштерімен ерекшеленеді, ал Шығыс Еуропа, Оңтүстік Америка және Африканың басым бөлігі-төмен.

Осы көрсеткіш бойынша Қазақстанның төмен позициясының түсініктерінің бірі мәдени ерекшеліктерге байланысты: мықты отбасылық дәстүрлер мен өз туысына бейілділік адамдардың шектеулі тобына қатысты, бірақ жалпы қоғамға емес, сенімнің туындауын ынталандырады. Бұл өз кезегінде топтарға және олардың арасындағы өнімсіз бәсекелестікке негізгі тірек болады.

мақаламен
бөлісу

дерек
көздеріне
сілтеме

https://www.facebook.com/CenterResearchConsulting/posts/2463956507170039

барлығын көрү

Талдау

толығырақ

Блогтар

толығырақ

Жаңалықтар

толығырақ
site